Między Dworem a Wsią: Dożynki i Tradycje Ludowe w Brzeznej

Roczny projekt kulturalny zakłada realizację szeregu działań mających na celu ochronę, rozwój i promocję dziedzictwa kulturowego Lachów Sądeckich, rozwój społeczeństwa obywatelskiego i pogłębienie więzi między członkami społeczności lokalnej. Celem projektu jest kultywowanie i upowszechnianie lokalnych tradycji lachowskich poprzez edukację, działalność artystyczną oraz integrację społeczności, a także promocji kultury ludowej regionu w kraju i za granicą.
Całe zadanie opiera się na przeprowadzeniu szeregu działań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem dwóch wydarzeń kulturalnych:
- „Między Dworem a Wsią”: Dożynki i Tradycje Ludowe w Brzeznej”.
- „Kolędowanie z Brzeźniokami” ( traktowane również jako obchody Dziesięciolecia Istnienia ZR Brzeźnioki)
Pierwsze z tych wydarzeń odbędzie się w okresie sierpień-wrzesień a drugie w okresie między świętami Bożego Narodzenia a Nowym Rokiem.

Cele główne realizowane będą również poprzez zakup usług i rzeczy. Wydatki te będą stanowiły środek do realizacji celów głównych oraz zrealizowaniu celu pośredniego polegającego na wzroście instytucjonalnym Stowarzyszenia.
W przypadku zaakceptowania zadania do realizacji /głosowania/ zamierzamy przeprowadzić okres promocji wykorzystując wszystkie dostępne środki a więc media społecznościowe gdzie zostanie przeprowadzona kampania informacyjna zachęcająca do poparcia projektu oraz przekaz słowny /bezpośredni/. Przedstawione zostaną dość szczegółowo działania towarzyszące realizacji projektu, które moim zdaniem powinny mocno wpływać na wyobraźnię odbiorców. W promocji zostaną również wykorzystane specjalnie przygotowane na tą okazję materiały drukowane. W gorącym okresie zbierania głosów jak wynika z naszego dotychczasowego doświadczenia najważniejszy jest atrakcyjny przekaz słowny i odpowiednia prezencja /stroje regionalne/wolontariuszy zbierających głosy.
To wydarzenie to nie tylko folklor – to realna szansa na ożywienie lokalnego życia społecznego i kulturalnego. Głosując na ten projekt, wspierasz działania, które pielęgnują tradycje, integrują mieszkańców i promują unikalny charakter naszej miejscowości. To inwestycja w pamięć, tożsamość i wspólnotę.Projekt odpowiada na zdiagnozowaną w naszym środowisku wiejskim potrzebę zwiększenia dostępu do oferty kulturalnej oraz aktywnego uczestnictwa w kulturze. Organizacja dużego wydarzenia kulturalnego w przestrzeni wiejskiej zniweluje te bariery, włączając lokalną społeczność w proces tworzenia, współorganizacji i odbioru kultury.
Realizacja projektu sprzyjać będzie integracji społecznej i międzypokoleniowej. Wspólne uczestnictwo w wydarzeniach, warsztatach i występach buduje więzi sąsiedzkie, wzmacnia poczucie wspólnoty oraz tożsamości lokalnej. Projekt stworzy przestrzeń do dialogu między tradycją a współczesnością, umożliwiając przekazywanie wiedzy i umiejętności młodszym pokoleniom oraz zachowanie dziedzictwa kulturowego regionu. Jest to odpowiedź na to co stało się po zmianach ustrojowych kiedy wraz ze wzrostem zamożności obserwujemy zjawisko „zamykania się” – ludzie stają się bardziej skupieni na sobie, swoich potrzebach i dobrach materialnych. Maleje potrzeba współpracy i solidarności, a więzi społeczne słabną.
Wydarzenie służyć będzie też rozwiązaniu zbyt intensywnego wykorzystywania środków masowego przekazu poprzez internet,TV, media społecznościowe. Z natury rzeczy środki masowego przekazu nie są złe, przyczyniają się do rozwoju cywilizacyjnego, często jednak spotykamy się z nachalnym przekazem kształtującym negatywne postawy, wzory do naśladowania czy wpajanie wymyślonych ideologii na co najbardziej narażone są dzieci i osoby młode. Przeniesienie zainteresowań ze sfery wirtualnej na sferę realną poprzez uczestnictwo w atrakcyjnych wydarzeniach dających możliwość nawiązywania kontaktów korzystania z doświadczeń i wiedzy partnerów tworzenie więzi społecznych to zakładany efekt zmian społecznych.
Wszystkie działania w ramach projektu dadzą mieszkańcom możliwość aktywnego i twórczego spędzania wolnego czasu, sprzyja integracji rodzin i rozwija wrażliwość estetyczną uczestników. W dłuższej perspektywie przyczynia się do budowania trwałych nawyków uczestnictwa w kulturze oraz wzmacnia pozytywny wizerunek wsi jako miejsca otwartego, nowoczesnego i pielęgnującego własne dziedzictwo.

Mój projekt kulturalny będzie polegał na przeprowadzeniu szeregu działań merytorycznych i organizacyjnych, które zwieńczone zostaną dwoma wydarzeniami kulturalnymi zrealizowanymi w trakcie 2027 roku w miejscowości Brzezna.
Obydwa wydarzenie poprzedzone zostaną okresem przygotowawczym, który w sferze artystycznej polegał będzie na przeprowadzeniu warsztatów taneczno- muzycznych oraz lekcji śpiewu i muzyki. Zaplanowano mistrzowskie stacjonarne i wyjazdowe warsztaty z dziedzin: taniec ludowy, śpiew , gwara i teatr ludowy dla członków Zespołu Regionalnego Brzeźnioki oraz potencjalnych nowych członków Zespołu. Zaplanowane zostały też warsztaty z udziałem kapeli Zespołu Brzeźnioki oraz kilkoma młodymi muzykami nie będącymi jeszcze członkami Zespołu ale stale z nami Współpracujący.
Warsztaty taneczno- muzyczne przeprowadzone zostaną w miejscu realizacji zadania to jest w Świetlicy Wiejskiej w Brzeznej 715. Do realizacji tych warsztatów planowane jest zatrudnienie dwóch instruktorów; jeden do nauki tańca i śpiewu a drugi będzie świadczył usługę akompaniamentu. Planowane jest , że do realizacji tych warsztatów zostanie zrealizowane łącznie około 500 godzin a ponieważ realizowane one będą przez dwóch instruktorów to każdy z nich przepracuje ok. 250 godzin instruktarzu. Warsztaty te odbywać się będą regularnie dwa razy w tygodniu; łącznie około 6 godzin tygodniowo i średnio 24 godziny w miesiącu.
Zaplanowane zostały dwa wyjazdy na warsztaty weekendowe. Jeden zostanie zrealizowany zostanie w pierwszej połowie roku a drugi po okresie wakacyjnym. Warsztaty te planowane są jako całodniowe sesje warsztatów trwające około 8 godzin ciągłej pracy z kilkoma przerwami. Ponadto w trakcie tych warsztatów zapewnione zostanie równoległe prowadzenie zajęć z dwoma grupami uczestników. Dlatego w realizację tych warsztatów zaangażowane zostanie trzech instruktorów. Dwóch z nich będzie prowadzić zajęcia taneczno-muzyczne tak jak podczas warsztatów stacjonarnych czyli instruktor śpiewu i tańca oraz akompaniator. Równolegle z drugą grupą pracował będzie instruktor- nauczyciel śpiewu i gwary lachowskiej. Na potrzeby realizacji tych warsztatów trzej instruktorzy przepracują łącznie ok 100 godzin instruktarzu ( w czasie dwóch wyjazdów)
Warsztaty z udziałem kapeli będą organizowane średnio dwa razy w miesiącu na potrzeby przeprowadzenia prób przed ważnymi wydarzeniami artystycznymi jak konkursy czy występy na przeglądach artystycznych. Usługa muzyczna kapeli wykorzystana zostanie również podczas występów galowych między innymi na głównej imprezie projektu to jest „Dożynki w Brzeznej” jak i podczas „ Kolędowania z Brzeźniokami”.
Kapela przepracuje łącznie około 200 godzin a to oznacza , że każdy członek kapeli przepracuje ok. 40 godzin w czasie całego 2027 roku.
Rezultatami tych działań będzie podniesienie poziomu artystycznego Zespołu, opracowanie dwóch różnych programów artystycznych , które podlegać będą ocenie ekspertów CIOFF, oraz opracowanie i przygotowanie scenki teatralnej związanej z obrzędem dożynek. Zaplanowano nagranie spotu promocyjnego Zespołu Regionalnego jako jeden z elementów służących do oceny przez ekspertów CIOFF Międzynarodowej Rady Folkloru i Sztuki Ludowej-Sekcji Polskiej jako kwalifikacji programu Zespołu do udziału w festiwalach zagranicznych. Oprócz tego Zespół Regionalny będzie brał udział w przeglądach i konkursach krajowych i jednym zagranicznym oraz w koncertach w powiecie nowotarskim ( Krępachy), w Podegrodziu i Kamionce Wielkiej w powiecie nowosądeckim oraz w wielu innych wydarzeniach typu festyny, których termin i lokalizację trudno określić na dzień dzisiejszy.
W trakcie realizacji podjęte będą działania organizacyjne polegające na ustaleniu miejsca wydarzeń, przygotowania choreografii i scenografii oraz zabezpieczeniu potrzebnych rekwizytów i strojów. Wstępnie zakładamy przeprowadzenie obrzędów dożynkowych w pięknym otoczeniu pomieszczeń i otoczenia dziewiętnastowiecznego Dworu Stadnickich w Brzeznej a  „Kolędowanie z Brzeźniokami” odbędzie się w Świetlicy Wiejskiej w Brzeznej. Warto nadmienić, że kolędowanie będzie przeprowadzone prawie dokładnie w dziesiątą rocznicę powstania Stowarzyszenia Regionalny Zespół Pieśni i Tańca Brzeźnioki, który powołał Zespół Regionalny o tej samej nazwie. Na etapie przygotowawczym wykorzystywana będzie praca wielu wolontariuszy, których praca na rzecz projektu nie została ujęta w kosztorysie.
Genezą organizacji dożynek- głównego wydarzenia projektu jest chęć odtworzenia tradycji kultywowanych przez właścicieli folwarku w Brzeznej jeszcze w okresie międzywojennym. Wieś Brzezna w odróżnieniu od wszystkich sąsiadujących z nią miejscowości, które były własnością Klasztoru Klarysek w Starym Sączu, od samego początku istnienia była kolejno własnością rycerską, kupiecką , szlachecką a na koniec stanowiła własność Hrabiego Stadnickiego z Nawojowej. Folwark w Brzeznej powstał na przełomie XIV i XV a dwór został wybudowany na przełomie XIX i XX wieku. Dwór i przynależny mu folwark z dużą posiadłością ziemską stanowił ośrodek gospodarczy , społeczny i kulturalny miejscowości. Okres międzywojenny w świadomości wielu osób pamiętających przekazy świadków tych czasów stanowił bardzo przyjazny czas w kontaktach między dworem a wsią. Celem wydarzenia jest kultywowanie tradycji chłopskich i dożynkowych, promocja lokalnego dziedzictwa kulturowego oraz wzmacnianie więzi społecznych między mieszkańcami Brzeznej i okolic.
W organizację dożynek zaangażowani będą oprócz Zespołu Brzeźnioki, Zespół Reginalny Zielony Jawor i Zespół Regionalny z Kamionki Wielkiej oraz kilka KGW z rejonu Gminy Podegrodzie
W ramach działań przy realizacji dożynek zaplanowano:
-występy zaprzyjaźnionych zespołów regionalnych i artystycznych głównie w tradycji lachowskiej a trochę w tradycji dworskiej.
-przedstawienie krótkiego widowiska teatralnego z obrzędem wieńca dożynkowego
-pokazy rzemiosła i rękodzieła wiejskiego (np. hafciarstwo, plecionkarstwo, kowalstwo)
-wystawa efektów pracy rolników- prezentacja plonów
-stworzenie strefy regionalnych smaków – konkurs kulinarny połączony z degustacją potraw regionalnych
-integracyjne zabawy i animacje oraz konkursy dla całych rodzin
-urządzenie wystawy fotografii , rękopisów i rekwizytów z okresu
-urządzenie potańcówki dla wszystkich.
Wydarzenie pozwoli mieszkańcom wspólnie świętować, uczyć się i bawić, a także poczuć dumę ze swojego dziedzictwa.
Kolędowanie z Brzeźniokami to tradycyjna cykliczna impreza przeprowadzana w okresie świątecznym i stanowi okazję do podsumowania dokonań w całym roku. Stanowi ona okazję podziękowania wszystkim osobom związanych z Zespołem : instruktorom i nauczycielom , sponsorom i lokalnym władzom oraz członkom zespołu. Wydarzenie to rokrocznie skupia grupę kilkaset widzów. W zakładanym programie tej imprezy znajdzie się krótka scenka związana z okresem świąt wymagająca przygotowania scenografii wiejskiej chat z tradycyjnymi sprzętami jak kuchnia z "zapieckiem", stół z ławą ,skrzynia na ubrania i inne. Przedstawiony zostanie obrzęd kolędniczy " Z Turoniem " na potrzeby , którego dysponujemy większością strojów i rekwizytów. Spotkanie skończy się wspólnym śpiewaniem kolęd i pastorałek wraz z publicznością. Zakładam, że wykonawcami programu będzie ZR Brzeźnioki i któryś z zaprzyjaźnionych zespołów z którymi wiążą nas ścisłe relacje.
Projekt odpowiada na zdiagnozowaną w środowisku wiejskim potrzebę zwiększenia dostępu do oferty kulturalnej oraz aktywnego uczestnictwa w kulturze. W naszej miejscowości nie ma żadnych instytucji kulturalnych oprócz filii biblioteki gminnej. Częściowo funkcję kulturalną spełnia OSP, szkoła oraz schola przy Parafii w Brzeznej. Mieszkańcy mają ograniczone możliwości kontaktu z wydarzeniami artystycznymi i edukacyjnymi. Organizacja dużego wydarzenia kulturalnego w przestrzeni wiejskiej zniweluje te bariery, włączając lokalną społeczność w proces tworzenia, współorganizacji i odbioru kultury.

Projekt będzie służył głownie mieszkańcom gminy Podegrodzie: dzieciom, młodzieży i dorosłym, którzy są lub będą członami wielopokoleniowego Zespołu Regionalnego "Brzeźnioki". Zespól jest młody stażem, działającym przy Stowarzyszeniu Brzeźnioki w centrum bogatego regionu Lachow Sądeckich, charakteryzującego się bogatym i drogim kostiumem scenicznym. Zespół utrzymuje się ze składek i darowizn oraz projektów. W czasie swojego istnienia zrealizowano kilkanaście projektów miękkich głównie z mecenatu Małopolski oraz cztery granty na zakup strojów regionalnych z LGD Brama Beskidu. Wiele kostiumów scenicznych członkowie sfinansowali sobie prywatnie lub wyhaftowali i uszyli samodzielnie systemem gospodarczym.
Uzyskane wsparcie z projektu BO w zdecydowany sposób podbuduje sytuację finansową młodego Zespołu. Zaplanowane mistrzowskie warsztaty przyczynią się do lepszego poznania, zrozumienia własnej lokalnej kultury, przyczynią się do międzypokoleniowej i międzykulturowej integracji oraz do podwyższenia poziomu artystycznego i merytorycznego. Sprawdzianem na podwyższenie poziomu artystycznego Zespołu będą: nagranie spotu promocyjnego Zespołu Regionalnego "Brzeźnioki" oraz ocena programu przez ekspertów CIOFF Międzynarodowej Rady Folkloru i Sztuki Ludowej - Sekcji Polskiej, podczas kwalifikacji programu Zespołu do udziału w festiwalach zagranicznych. Zakwalifikowanie się do takiego grona zespołów poszerzy ofertę kulturalną i artystyczną dla członkówZR Brzeźnioki. Umożliwi również korzystania z doświadczeń CIOFF i wsparcia finansowego.
Udział w koncertach, przeglądach krajowych i zagranicznych będzie sprawdzianem poziomu opanowania umiejętności tanecznych, wokalnych, gwarowych, muzycznych i teatralnych , przyczyni się do promocji i dumy ze swojej lokalnej kultury. Zaproszenie do zadania zespołów i KGW przyczyni się do integracji międzypokoleniowej i międzykulturowej beneficjentów zadania. Dobrym sprawdzianem integracji międzykulturowej i międzypokoleniowej będą zaplanowane w Brzeznej dożynki pn. „Między Dworem a Wsią: Dożynki i Tradycje Ludowe w Brzeznej” oraz impreza „Kolędowanie z Brzeźniokami”. Dla członków zespołu Brzeźnioki prezentacja koncertu podczas imprez stanowić będzie zrealizowanie głębokiej potrzeby każdego członka zespołu aby zaprezentować swoje umiejętności uzyskując aprobatę publiczności. Artyści zyskają satysfakcję a odbiorcy chwilę radości i odreagowania stresów, które wszystkim nam towarzyszą w tych niespokojnych czasach.
Odbiorcami projektu są przede wszystkim mieszkańcy wsi oraz pobliskich miejscowości – dzieci, młodzież, dorośli i seniorzy, a także członkowie lokalnych organizacji pozarządowych typu stowarzyszenie. Wydarzenie skierowane jest również do osób odwiedzających region – turystów i miłośników kultury tradycyjnej oraz mieszkańcy regionów z powiatu nowosądeckiego i nowotarskiego do których zostanie skierowana wymiana kulturalna. Dzięki swojej otwartej formule sprzyja uczestnictwu osób z różnych środowisk, niezależnie od wieku czy statusu społecznego.