Zagórzańska Siła Tradycji – muzyka, taniec i śpiew

Projekt dotyczy ochrony i promocji dziedzictwa kulturowego regionu Zagórzan poprzez zakup elementów tradycyjnych strojów ludowych takich jak Serdaki Zagórzańskie oraz instrumentów muzycznych, takich jak skrzypce i basy podhalańskie. Działanie to ma na celu zachowanie oraz rozwój lokalnych tradycji muzycznych, tanecznych i śpiewaczych, a także przekazanie ich młodszym pokoleniom.

W ramach projektu zorganizowane zostaną warsztaty nauki gry na instrumentach (skrzypcach i basach), tańca oraz śpiewu ludowego, skierowane do mieszkańców powiatów limanowskiego i nowotarskiego, w szczególności z obszaru gmin: Mszana Dolna, Niedźwiedź, Dobra, Rabka-Zdrój oraz gmin sąsiednich, w których wciąż kultywowane są tradycje Górali Zagórzańskich.

Warsztaty będą prowadzone przez okres jednego roku, co umożliwi szeroki dostęp do zajęć zarówno dzieciom, młodzieży, jak i dorosłym. Zajęcia poprowadzą doświadczeni instruktorzy – muzycy, tancerze i śpiewacy ludowi, którzy od lat angażują się w działania na rzecz zachowania kultury Zagórzan.

Zadanie ma na celu zachowanie, rozwój i upowszechnianie dziedzictwa kulturowego regionu Zagórzan poprzez odtworzenie elementów tradycyjnego stroju, zakup instrumentów ludowych oraz realizację rocznego cyklu warsztatów muzycznych, tanecznych i śpiewaczych. Działania te skierowane są dla mieszkańców powiatów limanowskiego i nowotarskiego, obejmując miejscowości, w których wciąż żywe są tradycje zagórzańskie.

W ramach projektu planuje się zakup 32 szt. Serdaków Zagórzańskich – odtworzonych zgodnie z dawnymi wzorami i zasadami rzemiosła ludowego. Stroje te będą wykorzystywane podczas zajęć warsztatowych oraz występów promujących kulturę regionu. Ponadto przewiduje się zakup instrumentów muzycznych, takich jak skrzypce i basy góralskie, niezbędnych do nauki gry i tworzenia tradycyjnych kapel ludowych.

Głównym elementem projektu będzie cykl warsztatów realizowany w ciągu 8 miesięcy, obejmujący naukę gry na skrzypcach i basach góralskich, naukę tradycyjnych tańców oraz śpiewu ludowego. W ramach warsztatów muzycznych uczestnicy poznawać będą melodie z terenu Górali Zagórzańskich z podziałem tematycznym – m.in. kolędy, melodie taneczne, okolicznościowe i obrzędowe – wraz z charakterystycznym stylem gry przekazywanym przez doświadczonych instruktorów i mistrzów tradycji, a także na podstawie analizy archiwalnych nagrań dawnych muzykantów. Warsztaty tańca ludowego obejmą naukę tradycyjnych kroków, figur i układów tanecznych z różnych miejscowości regionu, z naciskiem na autentyczny styl i zachowanie dawnej formy tańca. Z kolei warsztaty śpiewu ludowego pozwolą uczestnikom opanować repertuar zagórzańskich przyśpiewek, pieśni i kolęd, z elementami nauki wielogłosowości, gwary i specyficznego dla regionu stylu wokalnego.

Zajęcia będą odbywać się regularnie – średnio raz lub dwa razy w tygodniu – co umożliwi uczestnikom systematyczne doskonalenie umiejętności oraz czynne uczestnictwo w życiu kulturalnym regionu. Uczestnicy warsztatów będą mieli możliwość nauki od doświadczonych muzyków, śpiewaków i tancerzy ludowych oraz zaprezentowania zdobytych umiejętności podczas lokalnych wydarzeń kulturalnych, przeglądów i festynów. Integralną częścią projektu będą spotkania integracyjne i prezentacje efektów pracy uczestników, które pozwolą zaprezentować efekty nauki lokalnej społeczności oraz wzmocnić więzi międzypokoleniowe.

Realizacja zadania ma ogromne znaczenie dla społeczności lokalnej i przyszłych pokoleń. Projekt przyczyni się do utrwalenia i ożywienia tradycji zagórzańskich, a także do przekazania ich młodszym pokoleniom w autentycznej, żywej formie. Udział w warsztatach umożliwi dzieciom, młodzieży i dorosłym bezpośredni kontakt z kulturą swoich przodków, kształtując postawy szacunku wobec dziedzictwa oraz budując dumę z własnego pochodzenia. Dzięki współpracy starszych i młodszych uczestników powstanie międzypokoleniowy pomost, który pozwoli na przekaz wartości, umiejętności i tradycji muzycznych, tanecznych oraz śpiewaczych, stanowiących o tożsamości Zagórzan.

Efektem realizacji projektu będzie rozwój talentów artystycznych, integracja społeczności wokół wspólnych działań kulturalnych oraz wzmocnienie poczucia przynależności do lokalnej wspólnoty. Odtworzone stroje i zakupione instrumenty pozostaną w trwałym użytkowaniu grup warsztatowych, stając się narzędziem dalszej pracy i kontynuacji podjętych działań. W dłuższej perspektywie projekt przyczyni się do promocji regionu w województwie małopolskim, podniesienia świadomości wartości lokalnej kultury ludowej oraz budowania silnej tożsamości kulturowej opartej na szacunku dla tradycji i dorobku przodków. Dzięki temu dziedzictwo Zagórzan zostanie nie tylko zachowane, lecz również przekazane przyszłym pokoleniom jako żywa, rozwijająca się część współczesnej kultury regionalnej.

Region Zagórzan, obejmujący część powiatów limanowskiego i nowotarskiego, posiada bogate dziedzictwo kulturowe, którego istotnym elementem są tradycyjne stroje, muzyka, taniec i śpiew ludowy. W ostatnich latach obserwuje się jednak stopniowe zanikanie tych tradycji – brakuje młodych osób potrafiących grać na instrumentach ludowych, znać dawne melodie czy wykonywać regionalne tańce i pieśni. Wiele elementów tradycyjnego stroju zachowało się jedynie w prywatnych zbiorach lub w formie zniszczonej, co utrudnia ich wykorzystywanie podczas wydarzeń kulturalnych.

Projekt odpowiada na potrzebę ochrony, odtwarzania i przekazywania lokalnego dziedzictwa niematerialnego Zagórzan kolejnym pokoleniom. Dzięki zakupowi tradycyjnych strojów oraz instrumentów muzycznych możliwe będzie autentyczne prezentowanie kultury regionu podczas wydarzeń, przeglądów i warsztatów. Realizacja rocznego cyklu zajęć z gry na instrumentach, tańca i śpiewu pozwoli na praktyczne przekazanie umiejętności młodzieży i dorosłym, którzy staną się kontynuatorami lokalnych tradycji.

Korzyścią dla mieszkańców będzie nie tylko rozwój umiejętności artystycznych, ale także integracja społeczna, budowanie więzi międzypokoleniowych oraz wzmacnianie poczucia tożsamości regionalnej. Projekt wpłynie również pozytywnie na promocję Województwa Małopolskiego jako regionu bogatego w żywą kulturę ludową i tradycje muzyczne.

Z efektów zadania skorzystają mieszkańcy powiatów limanowskiego i nowotarskiego – dzieci, młodzież i dorośli zainteresowani kulturą ludową, uczestnicy warsztatów oraz społeczność lokalna biorąca udział w wydarzeniach prezentujących efekty projektu. W dłuższej perspektywie projekt przyczyni się do trwałego zachowania unikatowego dziedzictwa Zagórzan dla przyszłych pokoleń mieszkańców Małopolski.